Dwie kreski na teście ciążowym to przełomowy moment w życiu każdej kobiety. Zapowiada znaczące zmiany w wielu aspektach życia codziennego przyszłej mamy. Przede wszystkim powinna zwrócić baczniejszą uwagę na spożywane pokarmy i napoje, gdyż nie dostarcza składników odżywczych za dwoje, ale dla dwojga. I to właśnie ona jest odpowiedzialna za ich prawidłowy dobór. Ponieważ dziecko rozwija się w jej łonie przez 9 miesięcy i w tym okresie kształtuje się także jego odporność, warto również całkowicie zrezygnować ze spożywania alkoholu w trakcie ciąży.

Picie alkoholu w pierwszych tygodniach ciąży

Istnieje szereg mitów na temat picia alkoholu w ciąży. Piwo wspaniale wspomaga laktację, można poprawić poziom żelaza we krwi dzięki lampce czerwonego wina, słaby drink pozwala zmniejszyć poziom stresu u ciężarnej… Niezależne badania naukowe potwierdzają jednoznacznie, że nawet najmniejsza dawka alkoholu ma negatywne skutki na rozwój płodu. Najpoważniejsze uszkodzenia mogą wystąpić w pierwszych tygodniach ciąży, kiedy kształtują się podstawowe funkcje życiowe dziecka. Ale także w dalszych trymestrach picie alkoholu może powodować nieodwracalne mikrouszkodzenia nerwów i narządów.

Konsekwencje picia alkoholu w ciąży

Tak naprawdę nie ma precyzyjnie określonej dawki alkoholu, która stanowi niezaprzeczalne zagrożenie dla zdrowia i życia dziecka. Kufel piwa, lampka wina czy kieliszek wódki, nawet wypite okazjonalnie i w niewielkiej ilości, mogą mieć poważne konsekwencje. Każda dawka alkoholu przyjęta przez matkę dostaje się do organizmu dziecka poprzez łożysko. Wątroba płodu nie jest w pełni dojrzała i zdecydowanie gorzej radzi sobie z przetworzeniem promili. Wystarczy pół godziny, by stężenie alkoholu we krwi dziecka było takie same jak we krwi matki.

FAS - płodowy zespół alkoholowy

Lekarze i naukowcy nie mają wątpliwości, że picie alkoholu przez ciężarną szkodzi dziecku. Może ono urodzić się z FAS - płodowym zespołem alkoholowym, który charakteryzuje się szeregiem anomalii. Zwykle ujawnia się w postaci wad wrodzonych, zaburzeń somatycznych oraz neurologicznych. Może spowodować narodziny dziecka z niską wagą, upośledzeniem psychicznym i fizycznym – dotyczy to zwłaszcza głowy, twarzy, serca, kończyn i centralnego układu nerwowego. Zwiększa ponadto śmiertelność płodów. U dzieci z zespołem FAS pojawiają się w późniejszym wieku kłopoty z nauką, właściwym zachowaniem, cierpią również na problemy natury społecznej.

Cechy charakterystyczne zespołu FAS

Znamienny jest fakt, że przypadki występowania tego zaburzenia zdarzają się w każdym środowisku, niezależnie od statusu społecznego czy warunków życia. FAS stanowi samodzielną jednostkę chorobową i każdy lekarz bez problemu zdiagnozuje taki przypadek. Mimo to dzieci z Płodowym Zespołem Alkoholowym będą odczuwały jego skutki przez całe życie. Nie da się zupełnie wyleczyć tego schorzenia.

FAS objawia się u dziecka najczęściej poprzez:

  • niską wagę urodzeniową,
  • obniżenie odporności,
  • opóźnienie wzrostu,
  • deformację ciała i twarzy (małe, szeroko rozstawione oczy, zez, małożuchwie, brak czerwieni wargowej, krótka szyja, nierozwinięte paznokcie u rąk i nóg), 
  • małogłowie,
  • słabą koordynację wzrokowo-ruchową, trudności z utrzymaniem równowagi,
  • trudności w zapamiętywaniu, myśleniu oraz przetwarzaniu informacji,
  • trudności z rozumieniem pojęć abstrakcyjnych (miłość, czas, pieniądze, matematyka),
  • jąkanie się, problemy z artykulacją, zaburzenia aparatu mowy i słuchu,
  • zmienność nastrojów, nadpobudliwość, impulsywność, trudności z samokontrolą,
  • problemy ze snem,
  • nadwrażliwość na dźwięk i dotyk,
  • problemy z układem moczowym i układem krążenia.

Co może powodować u dziecka alkohol pity przez matkę

Spożywanie alkoholu w czasie ciąży związane jest z występowaniem zaburzeń u dzieci. Alkohol przenika do krwi płodu w takim samym stężeniu jak do krwi matki, powodując m.in.:

  • płodowy zespół alkoholowy (FAS),
  • zwiększenie ryzyka poronienia oraz porodu przedwczesnego,
  • ryzyko komplikacji porodowych,
  • zaburzenia w rozwoju mózgu dziecka i układu nerwowego,
  • osłabienie rozwoju komórek płodu,
  • uszkodzenie mięśni, skóry, gruczołów, kości i zębów,
  • osłabienie rozwoju płuc,
  • zaburzenia wzrostu,
  • zaburzenia emocjonalne,
  • zaburzenia mowy,
  • zespół nadpobudliwości psychoruchowej,
  • leukemię,
  • wady nerek,
  • problemy ze słuchem i wzrokiem.

Spożywanie alkoholu w ciąży - polskie statystyki

Statystyki pokazują wyraźnie - 15% kobiet uważa, że spożywanie alkoholu rzadziej niż raz w miesiącu nie ma wpływu na zdrowie dziecka. 6 % kobiet przyznaje się do picia alkoholu w czasie ciąży [Źródło: Zachowania zdrowotne kobiet, raport GIS, 2017 r.] Te dane pokazują, że tendencja tego negatywnego zjawiska jest spadkowa, niemniej jednak problem nadal istnieje. Kobiety pijące alkohol w czasie ciąży deklarują, że piją przede wszystkim czerwone wino, natomiast bardzo rzadko napoje spirytusowe. Mimo tego media co jakiś czas donoszą o skrajnych przypadkach, kiedy ciężarna trafia na porodówkę z tak wielkim stężeniem alkoholu we krwi, że rodzi w stanie całkowitej nieświadomości, zupełnie nie wywołanej znieczuleniem.

Dlaczego kobiety sięgają po alkohol w ciąży?

Jest wiele powodów, dla których kobiety w ciąży sięgają po alkohol. Warto przyjrzeć się im bliżej.

Pierwszy z nich to powszechność picia alkoholu również w towarzystwie kobiet ciężarnych. Wznoszenie toastów podczas uroczystości rodzinnych, świąt bądź wspólnego spędzania czasu wpisane jest po części w tradycję, po części w ogólnie przyjęty styl bycia. Na decyzje podejmowane przez kobietę ciężarną duży wpływ ma otoczenie w jakim przebywa i presja społeczna, której podlega. Dlatego też mimo ciąży, może sięgać po lampkę czerwonego wina, piwo czy inne trunki zawierające alkohol etylowy szkodliwy dla prawidłowego rozwoju dziecka.

Kolejny powód wynika z niewiedzy przyszłej matki, jaki wpływ alkohol może mieć na jej dziecko. Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami naukowymi aż 53% kobiet nie otrzymało od lekarza żadnych informacji dotyczących negatywnych skutków spożywania alkoholu w ciąży. Z kolei 1% badanych kobiet podaje, że ich lekarz wręcz zalecał picie alkoholu w niewielkich ilościach [Źródło: Zachowania zdrowotne kobiet, raport GIS, 2017 r.] W związku z tym uważały, że mogą pić alkohol w ciąży, nie wiedząc, że stanowi on ryzyko dla ich potomka. Warto podkreślić, że niezwykle istotna dla przyszłej matki jest prawidłowa komunikacja pomiędzy nią a lekarzem prowadzącym ciążę. To właśnie ginekolog powinien edukować, przypominać i uświadamiać kobiecie, na co jest narażona ona i jej dziecko.

Niewiedza może dotyczyć również faktu bycia kobiety w ciąży. Ponad połowa ciąż w Polsce jest nieplanowanych. Kobieta może dowiedzieć się o błogosławionym stanie po kilku tygodniach jego trwania. Z uwagi na powyższe może prowadzić dotychczasowy styl życia, pijąc również alkohol.

Następny powód dotyczy sytuacji, kiedy kobieta doświadcza bardzo silnego stresu. Przeżywanie trudnych momentów w życiu codziennym może zwiększać prawdopodobieństwo spożywania alkoholu. Kobieta ciężarna w takich sytuacjach może sięgać po alkohol w celu zmniejszenia nasilenia nieprzyjemnych emocji korzystając z tego, że w pierwszej fazie swojego działania alkohol redukuje lęk, odpręża i poprawia nastrój.

Czy w ciąży można pić piwo i wino bezalkoholowe?

Na temat picia piwa lub wina bezalkoholowego w ciąży zdania są podzielone. Jedni uważają, że to całkowicie bezpieczne. Inni z kolei stoją na stanowisku, że należy całkowicie zaprzestać spożywania tego typu napojów, jeśli jest się kobietą ciężarną.

Aby piwo otrzymało status bezalkoholowego, wystarczy, że będzie zawierało mniej niż 0,5% alkoholu w objętości. Jest warzone tradycyjnymi sposobami, ale jego fermentację przerywa się w momencie, w którym nie wytworzył się jeszcze alkohol. W ten sposób napój zawiera jego minimalną ilość, ale zachowuje wszelkie walory smakowe. Podobną zawartość alkoholu ma również podpiwek, zaliczany do trunków bezalkoholowych, produkowany w procesie fermentacji z wody oraz słodu w postaci ekstraktu słodowego lub mąki słodowej i drożdży. Czerwone wino bezalkoholowe zostaje pozbawione procentów w procesie destylacji. Produkowane jest tak samo jak tradycyjne, czyli jest efektem procesu fermentacji soku z winogron. Alkohol będący pochodną tego procesu usuwany jest w tzw. procesie ekstrakcji.

Trudno jednoznacznie zbadać, czy napoje bezalkoholowe są w rzeczywistości pozbawione promili i naprawdę bezpieczne dla kobiet w ciąży. Bezalkoholowe będą również trunki posiadające mniej niż 0,5% zawartości alkoholu (zazwyczaj 0,4%). Jak wiadomo, każda dawka alkoholu jest zagrożeniem dla prawidłowego rozwoju dziecka w łonie matki.

Kiedy dowiadujesz się o ciąży to dzień w którym rezygnujesz z alkoholu

Alkohol jest ogólnie dostępną i najbardziej rozpowszechnioną używką. W określonych przypadkach nie powinien być stosowany nawet w najmniejszej ilości. Jedną z takich okoliczności jest czas ciąży. 9 miesięcy abstynencji nie stanowi wielkiego wyrzeczenia dla odpowiedzialnej i kochającej przyszłej mamy. Troska o zdrowie oraz życie maluszka jest najpiękniejszym prezentem, jaki może mu podarować, czekając na jego narodziny.

Czy 9 miesięcy całkowitej abstynencji to aż tak duże wyrzeczenie?

Więcej informacji znajdziesz na: www.lepszystart.com.pl